5 - امّا از حيث شكلى كه در چارچوب آن خبر نزول قرآن بر هفت حرف آمده است ، شكلهاى سه گانه زير از آن محقق است : 1 ) خبر در بافت داستانى آمده باشد كه اختلاف بين دو يا سه صحابه را به تصوير مىكشد و آن گاه نزد پيامبر - صلى اللّه عليه [ و آله ] و سلم براى داورى در اين باره مىروند و پيامبر [ ص ] قرائت همگى را جايز مىشمارد و سپس به آنها خبر مىدهد كه تمام قرآن درست است و بر هفت حرف نازل شده است اين مطلب در احاديث شمارهء « 1 ، 2 ، 3 ، 6 ، 7 ، 8 ، 9 ، 14 و 15 » از روايتهاى ابىّ و احاديث « 4 ، 5 و 6 » از روايتهاى ابن مسعود و حديث عمر ، ابو طلحه و ابو جهيم نمايان است . 2 ) خبر به صورت فرمانى از جبرئيل در بافت گفتگويى بين او و پيامبر - صلى اللّه عليه [ و آله ] و سلم - آمده باشد كه گاهى هم ميكائيل در آن شريك بوده است . اين مطلب در احاديث « 5 ، 10 ، 11 ، 12 ، 13 ، 14 ، 15 و 16 » از روايتهاى ابىّ و حديث « 3 » از روايتهاى ابن مسعود و حديث « 1 و 2 » از روايتهاى ابن عباس و حديث مرسل از ابن صرد نمايان است . 3 ) خبر در صورت اخبار از جانب پيامبر [ ص ] به قرائت يا نزول بر هفت حرف آمده باشد كه در حديث شمارهء « 3 » از روايتهاى ابىّ ، حديث « 1 و 2 » از ابن مسعود و احاديث « 1 ، 2 ، 3 و 4 » از ابو هريره و حديث « 1 و 2 » از امّ ايّوب و حديث مرسل از ابن دينار نمايان است . به اين شكلها و حالتها ، اجازهء پيامبر - صلى اللّه عليه [ و آله ] و سلم به قرائت كسانى كه در برابر ايشان با اختلاف در زبان [ لهجه ] قرائت كرده‌اند هم ضميمه مىشود . اين مطلب ، مدلول حديث مرسل ابو العاليه است . آنچه كه به عنوان توضيح در خصوص دفعه‌هاى شكل نخست مىگوييم ، آن است كه معقول مىنمايد كه موضعى مشابه به تعداد راويان از صحابه تكرار گردد ، يعنى جايز باشد كه قرائت ابىّ ، ابن مسعود و عمر با برخى از قرائتها تفاوت داشته باشد و در هر دفعه نزد پيامبر [ ص ] بروند و از او راهنمايى بطلبند ، امّا اين كه ابىّ با قاريان ، نه دفعه اختلاف داشته باشد و هر دفعه نزد پيامبر [ ص ] رفته باشد ، امرى دور از احتمال است چون در توجيه حل